Công nghệ

Nghịch lý 2026: Phủ sóng AI tăng tốc, sự tự tin của người lao động lại 'lao dốc'

Nghịch lý 2026: Phủ sóng AI tăng tốc, sự tự tin của người lao động lại 'lao dốc'

Theo Báo cáo Mức độ hài lòng của người lao động năm 2026 vừa được ManpowerGroup Việt Nam (trụ sở Hà Nội) công bố, thị trường lao động toàn cầu đang chứng kiến một thực tế trái ngược: Tốc độ ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) tăng trưởng kỷ lục nhưng lại tỷ lệ nghịch với niềm tin của người lao động.

Ứng dụng tăng, tự tin giảm

Số liệu từ báo cáo cho thấy, tốc độ chuyển đổi số đang bỏ xa khả năng thích nghi và đào tạo lại của lực lượng lao động. Cụ thể, tỷ lệ người lao động sử dụng AI thường xuyên trong công việc đã đạt mốc 45%, tăng mạnh 13 điểm phần trăm so với năm 2025. Tuy nhiên, thay vì cảm thấy làm chủ công nghệ, chỉ số tự tin về công nghệ của nhân sự lại sụt giảm tới 18%.

AI ngày càng phổ biến, sự tự tin về công nghệ của người lao động lại suy giảm- Ảnh 1.AI ngày càng phổ biến, sự tự tin về công nghệ của người lao động lại suy giảm- Ảnh 1.
Nghịch lý hiện tại: AI càng phổ biến, người lao động càng thiếu tự tin.

Đáng báo động hơn, năm 2026 đánh dấu lần đầu tiên sau 3 năm, chỉ số tự tin nghề nghiệp tổng thể quay đầu giảm, kéo theo mức độ hài lòng của người lao động toàn cầu xuống còn 67%.

Xu hướng "Job Hugging" và nỗi lo bị thay thế

Tâm lý bất an về tương lai đang bao trùm dù người lao động vẫn nắm vững công việc hiện tại. Khảo sát chỉ ra 89% nhân sự tin rằng họ đủ kỹ năng cho vị trí đang đảm nhiệm. Thế nhưng, 43% lại lo sợ công việc của mình sẽ bị thay thế bởi tự động hóa trong vòng 2 năm tới (tăng 5 điểm phần trăm so với năm trước).

AI ngày càng phổ biến, sự tự tin về công nghệ của người lao động lại suy giảm- Ảnh 2.AI ngày càng phổ biến, sự tự tin về công nghệ của người lao động lại suy giảm- Ảnh 2.
Nỗi lo bị thay thế bởi tự động hóa đang gia tăng trong tâm lý người lao động.

Trước bối cảnh công nghệ biến đổi quá nhanh, người lao động có xu hướng chọn giải pháp an toàn là "job hugging" (bám trụ công việc). 64% người được hỏi khẳng định sẽ tiếp tục gắn bó với nơi làm việc hiện tại thay vì mạo hiểm tìm kiếm cơ hội mới.

Bà Becky Frankiewicz, Chủ tịch kiêm Giám đốc Chiến lược Manpower Group, nhận định rằng sự bùng nổ của AI buộc doanh nghiệp phải giải bài toán kép: vừa duy trì vận hành hiệu quả, vừa chuẩn bị năng lực tương lai, đồng thời không được bỏ quên sức khỏe thể chất và tinh thần của nhân viên trong quá trình chuyển đổi này.

Khoảng trống đào tạo và áp lực thế hệ

Sự thiếu hụt trong công tác đào tạo là nguyên nhân chính dẫn đến sự suy giảm niềm tin. Có tới 56% người lao động toàn cầu không được tham gia khóa đào tạo nào gần đây, và 57% thiếu vắng sự dẫn dắt từ các cố vấn (mentor) kinh nghiệm.

AI ngày càng phổ biến, sự tự tin về công nghệ của người lao động lại suy giảm- Ảnh 3.AI ngày càng phổ biến, sự tự tin về công nghệ của người lao động lại suy giảm- Ảnh 3.
Thiếu đào tạo bài bản khiến nhân sự cảm thấy bị bỏ lại phía sau.

Tác động này phân hóa rõ rệt theo độ tuổi. Nhóm lao động lớn tuổi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất khi mức độ tự tin giảm 35% ở thế hệ Baby Boomers (61–79 tuổi) và giảm 25% ở thế hệ X (45–60 tuổi).

Bên cạnh đó, sức khỏe tinh thần tại nơi làm việc cũng đang ở mức báo động. 63% nhân sự cho biết họ thường xuyên bị kiệt sức (burnout), với các nguyên nhân chính là căng thẳng kéo dài (28%) và khối lượng công việc quá tải (24%).

Ngoài ra, áp lực tài chính cũng là động lực lớn giữ chân người lao động hoặc thúc đẩy họ tìm kiếm thêm thu nhập. 50% lực lượng lao động đang tìm cách gia tăng thu nhập, đặc biệt ở thế hệ Z, con số này lên tới 68%.

Về mặt địa lý, báo cáo ghi nhận sự chênh lệch lớn: Ấn Độ dẫn đầu với mức độ hài lòng và tỷ lệ dùng AI đều đạt 77%, trong khi Nhật Bản đứng cuối bảng với chỉ 48% người lao động cảm thấy hài lòng.

Nguồn: genk.vn