"Năm 2025 rồi, cậu đang làm gì vậy", câu hỏi từ một chàng trai mặc áo denim khoảng 18 tuổi vang lên trong video, theo sau là câu trả lời của một cô gái: "Ngoài kia, ai cũng dán mắt vào điện thoại, theo đuổi những thứ vô nghĩa".
Đoạn video mang phong cách hoài cổ này được đăng tải bởi tài khoản Instagram Maximal Nostalgia và đã thu hút hơn 616.000 lượt thích. Với gần một triệu người theo dõi, kênh này chuyên đăng tải các nội dung do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra, tái hiện phong cách thập niên 1970 và 1980. Đáng chú ý, hơn 10 video trên kênh này đã vượt mốc 200.000 lượt thích.
Video AI 'lối sống lỗi thời' gây nghiện cho người giàMột video khung cảnh thập niên 1970 do AI tạo ra. Video: Maximal Nostalgia/Instagram
Sự trỗi dậy của "Boomerslop"
Những đoạn video ngắn kể trên đang lan truyền mạnh mẽ trên các nền tảng như X, Instagram và Facebook, hình thành nên một thuật ngữ mới: "boomerslop" hay "lối sống lỗi thời".
Theo định nghĩa từ Business Insider, "boomerslop" là dạng nội dung "rác AI" (AI slop) có sức hút đặc biệt với thế hệ Baby Boomer (những người sinh ra trong giai đoạn bùng nổ dân số sau Thế chiến II, đặc biệt là từ 1955-1960). Dù thường không được tạo ra bởi chính thế hệ này, các video "boomerslop" lại đánh trúng tâm lý, gu thẩm mỹ và tinh thần của họ, thậm chí chân thực đến mức khiến nhiều người lớn tuổi tin là thật.
Báo động về thời gian sử dụng màn hình ở người cao tuổi
Trong khi xã hội thường tập trung lo ngại về tác động của smartphone đối với thanh thiếu niên, thực tế cho thấy thế hệ lớn tuổi cũng đang rơi vào trạng thái "nghiện" thiết bị điện tử. Dữ liệu từ Ofcom công bố vào tháng 12/2025 chỉ ra một xu hướng đáng chú ý: dù thanh thiếu niên vẫn là nhóm sử dụng điện thoại nhiều nhất, nhưng nhóm người trên 65 tuổi hiện dành trung bình 3 giờ 20 phút mỗi ngày cho các thiết bị này, tăng đáng kể so với mức 2 giờ 46 phút của ba năm trước. Đối với nhóm tuổi từ 55 đến 65, thời gian trực tuyến lên tới 4 giờ mỗi ngày, tăng từ mức 3 giờ 23 phút vào năm 2023.
Theo Telegraph, người dùng Internet ở mọi lứa tuổi đang trở thành mục tiêu của các nội dung AI chất lượng thấp, thường được gọi là "slop" hay "brainrot". Những nội dung này thường vô nghĩa như hình ảnh mèo con nấu ăn hay chó con âu yếm gà con, chỉ nhằm mục đích giải trí tức thời. Sự tràn lan của loại hình này làm dấy lên lo ngại về việc môi trường Internet đang trở nên kém chất lượng, kéo theo sự sụt giảm trong tư duy người dùng.
Rủi ro từ "rác AI" và khoảng trống trong nhận thức
Người dùng lớn tuổi đặc biệt dễ bị cuốn hút bởi "boomerslop". Facebook và YouTube, hai nền tảng có lượng người dùng lớn tuổi cao hơn so với TikTok hay Threads, đang tràn ngập nội dung loại này. Một nghiên cứu vào tháng 12/2025 ước tính rằng khoảng 20% video hiển thị cho người dùng YouTube là sản phẩm AI chất lượng thấp.
Lucija Smid, nghiên cứu sinh tại Đại học Bristol chuyên về rủi ro lừa đảo đối với người cao tuổi, chia sẻ với Telegraph: "Với trẻ em và thanh thiếu niên, nỗi lo nằm ở thời gian sử dụng màn hình. Còn với người lớn tuổi, câu hỏi về việc sử dụng màn hình quá mức hầu như không được đề cập đến".
Theo Guardian, quan niệm về khoảng cách kỹ thuật số giữa các thế hệ đã thay đổi. Hiện nay, nhóm người sinh từ năm 1946 đến 1975 (50-80 tuổi) đã khá thành thạo công nghệ. Thống kê từ Age UK vào tháng 8/2025 cho thấy 67% người trên 65 tuổi và 88% người trên 55 tuổi tại Anh đã sở hữu smartphone.
Sự phổ cập này đi kèm với những rủi ro nghiêm trọng. Một nghiên cứu tại Trung Quốc năm ngoái đã liên kết chứng "nghiện" màn hình với chất lượng giấc ngủ kém ở người già. Họ cũng là đối tượng dễ bị tổn thương trước các chiêu trò lừa đảo công nghệ và gian lận thanh toán.
Đáng báo động hơn, đã có những ghi nhận về tổn hại sức khỏe vật lý liên quan đến AI. Năm ngoái, một người đàn ông 76 tuổi tại New York đã tử vong do ngã khi cố gắng "gặp gỡ" một nhân vật trong chatbot Meta AI. Khảo sát của Văn phòng Thống kê Quốc gia Anh năm 2023 cũng chỉ ra rằng 55% người từ 70 tuổi trở lên gặp khó khăn trong việc phân biệt nội dung do AI tạo ra.
Góc nhìn tích cực
Dù tồn tại nhiều rủi ro, việc tiếp cận công nghệ vẫn mang lại những giá trị nhất định. Nadine Kennedy, chuyên gia chính sách của Age UK, nhận định: "Nếu không sử dụng Internet, bạn sẽ khó tham gia đời sống xã hội. Người già cũng vậy. Thế nên, thật tốt khi ngày càng nhiều người lớn tuổi sử dụng công nghệ, tích hợp vào đời sống hàng ngày".
Ngoài ra, các chatbot AI cũng được xem là giải pháp tiềm năng giúp giảm bớt sự cô đơn. Nghiên cứu của Đại học Texas năm ngoái cho thấy điện thoại và máy tính "có thể kích thích trí não, tạo điều kiện kết nối xã hội và bù đắp cho khả năng nhận thức suy giảm theo tuổi tác".
Nguồn: vnexpress.net
